Proteza kończyny górnej

KILKA INFORMACJI O LEJU PROTEZOWYM

Lej protezowy wykonany w zakładzie ortopedycznym jest dokładnym odwzorowaniem kształtu kikuta, a tendencja kikuta do zmiany swojej objętości stanowi jeden z największych problemów w protezowaniu.
Po amputacji na skutek przecięcia, a następnie zszycia naczyń zaburzony zostaje naturalny obieg krwi i płynów fizjologicznych.
Zaburzona cyrkulacja płynów ustrojowych, jak również obrzęk pooperacyjny sprawiają, iż kikut w tym czasie ma tendencję do zmiany swojej objętości. Pod wpływem grawitacji w dole kikuta gromadzą się płyny ustrojowe. Twój organizm stopniowo zacznie sobie radzić z „wypompowaniem” ich do góry dzięki rosnącej aktywności pozostałych mięśni kikuta (tzw. pompa mięśniowa). Gdy położysz się i Twoje ciało nie będzie już musiało pokonywać siły ciążenia, część zalegających płynów zostanie usunięta i obwód kikuta się zmniejszy. W momencie, gdy znów wstaniesz, sytuacja się powtórzy, płyny ustrojowe spłyną w dół, a kikut powiększy swoją objętość. Lej protezowy ma pewną tolerancję zmian obwodowych kikuta, lecz sama fizjologia tu nie wystarczy i należy zastosować jedną z metod formowania kikuta, aby bez problemu korzystać z protezy.
Tradycyjną metodą formowania kikuta do protezowania oraz redukcji obrzęków jest odpowiednie bandażowanie. Pamiętaj, że nie powinieneś zaprzestawać bandażowania kikuta po odebraniu protezy. Wtedy należy bandażować kikut na noc przynajmniej przez kilka tygodni po odebraniu protezy.
W jednej z zakładek naszego internetowego poradnika znajdziesz rysunki pokazujące sposób bandażowania kikuta bandażem elastycznym. Najczęściej używa się bandaża o szerokości 10 cm, ale to technik ortopeda lub fizjoterapeuta powinien wybrać dla Ciebie bandaż o optymalnej szerokości.

Wymiana leja protezowego

Ciężar i zawieszenie całej protezy spoczywa na kikucie. W związku z nieustanną pracą tej części kończyny sukcesywnie będzie on zmieniał swój kształt i wymiary. Stąd też minimum co 3 lata (zgodnie z refundacją Narodowego Funduszu Zdrowia), powinieneś zgłosić się do zakładu ortopedycznego celem weryfikacji poprawności dopasowania leja i ewentualnie wykonania nowej protezy.
Pamiętaj także, że po upływie osiemnastu miesięcy od odebrania protezy z zakładu ortopedycznego przysługuje Ci prawo do wykonania naprawy, za którą częściowo zapłaci NFZ.
Kwota refundacji naprawy protezy to zazwyczaj 30% kwoty jaką NFZ zrefundował za nową protezę.
Zbyt długie użytkowanie leja, który w związku ze zmianami kikuta, nie jest już dla Ciebie odpowiedni, może skutkować znacznym zwiększeniem Twojego wysiłku potrzebnego do utrzymania protezy na kikucie, otarciami czy nawrotem obrzęków

METODY ZAWIESZENIA PROTEZY KOŃCZYN GÓRNYCH

W przypadku każdej protez o stopniu powodzeniu procesu protezowania decyduje to, w jaki sposób wykonamy lej protezowy oraz jaką metodę zawieszenia wybierzemy. W przypadku protez kończyn górnych istnieje stosunkowo dużo systemów zawieszenia, które często są związane ściśle z typem wykonywanej protezy (protezy czynne sterowane za pomocą pracy mięśni, które za pośrednictwem linek uruchamiają dłoń protezową), a czasem nawet można łączyć je ze sobą (np. lej silikonowy i pętla barkowa by sterować dłonią mechaniczną)

Przegląd najpopularniejszych sposobów zawieszenia protezy kończyny górnej:

Amputacja przedramienia

Zawieszenie oparte na kształcie lejka protezowego.
Wykorzystując elementy kostne kończyny górnej (wyrostek łokciowy oraz nadkłykcie kości ramiennej) kształtujemy lej protezowy w taki sposób, aby ten niejako „zaczepiał” się o te elementy kostne. W tej chwili jest to niewątpliwie najpopularniejszy system zawieszenia protezy przedramienia, który cały czas ewoluuje dzięki coraz nowocześniejszym materiałom i nowym sposobom wycinania krawędzi lejka.

Zalety: skuteczność, zapewnia wystarczającą ruchomość stawu łokciowego, przy odpowiedniej długości kikuta stanowi wystarczające zawieszenie protezy kosmetycznej, niska waga, wygoda użytkowania – proste zakładanie i zdejmowanie protezy, nie podnosi kosztów wykonania protezy.

Wady: nie jest to łatwy do wykonania lejek – dobrze zrobiony wymaga doświadczonego protetyka, przy krótkim kikucie musimy najczęściej zastosować jeszcze pasek który dodatkowo zabezpiecza protezę, może nie sprawdzać się u osób, które nie dysponując zbyt długim kikutem zechciałyby bardzo aktywnie wykorzystywać protezę do prac fizycznych.

Zawieszenie oparte na lejku silikonowym.
Przy odpowiedniej długości kikuta przedramienia możemy wykorzystać lejek silikonowy dedykowany do protez kończyn górnych. Lejek silikonowy w połączeniu z zamkiem tworzy bardzo pewne zawieszenie protezy.

Zalety: wysoka skuteczność, możliwość bardzo precyzyjnego sterowania protezą, tworzy dodatkową ochronę dla tkanek miękkich kikuta, umożliwia odzyskanie pełnego zakresu ruchów w stawie łokciowym, możliwość zastosowania tego rozwiązania w przypadku protez myoelektrycznych.

Wady: podnosi cenę wykonania protezy, nie każdy kikut przedramienia da się tak zaopatrzyć, wydłuża protezę (pin i zamek stanowiące w połączeniu z silikonem zawieszenie potrzebują min.3 cm miejsca ekstra).

Mankiet (tulejka) montowany na ramieniu. Jeśli mamy do czynienia z naprawdę krótkim kikutem i zawiodą powyższe metody zawieszenia protezy, można wykonać krótką tulejkę połączoną z lejkiem protezowym szynami lub paskami ze skóry lub tworzyw sztucznych, która obejmując ściśle ramię nie pozwala na zsunięcie się protezy. Tulejka morze być sznurowana lub zapinana na paski velcro. Mamy tu do czynienia z zawieszeniem hybrydowym, które łączy w sobie zalety wykorzystania elementów kostnych kikuta przedramienia oraz tulejkę ramienia.

Zalety: pozwala na zawieszenie w trudnych przypadkach, może być dodatkowym zabezpieczeniem w sytuacjach wykonywania prac fizycznych przy pomocy protezy.

Wady: zwiększa wagę protezy, zakładanie jej staje się nieco bardziej skomplikowane, wpływa na zmniejszenie zakresu ruchu w stawie łokciowym.

Amputacja ramienia

Zawieszenie oparte na kształcie lejka protezowego oraz paska podtrzymującego zakładanego na przeciwległy bark.
Wykorzystując elementy kostne kończyny górnej (elementy obręczy barkowej po stronie amputowanej) kształtujemy lej protezowy w taki sposób, aby ten niejako „zaczepiał” się o te elementy kostne.
Dodatkowo zakładamy zszyty np. w tzw. ósemkę pas. (istnieje wiele rozwiązań takich pasów w zależności od tego jakie funkcje proteza ma spełniać – tylko kosmetyczną czy czynnościową). W tej chwili jest to niewątpliwie najpopularniejszy system zawieszenia protezy ramienia, który cały czas ewoluuje dzięki coraz nowocześniejszym materiałom i nowym sposobom wycinania krawędzi lejka.

Zalety: prostota użytkowania, niska waga, dostateczna skuteczność, możliwość wykorzystania pętli barkowej do sterowania stawem łokciowym i dłonią mechaniczną.

Wady: ogranicza zakres ruchu w stawie barkowym (dużo zależy od wycięcia krawędzi lejka), ograniczona kontrola nad protezą.

Zawieszenie oparte na lejku silikonowym.
Przy odpowiedniej długości kikuta ramienia możemy wykorzystać lejek silikonowy dedykowany do protez kończyn górnych. Lejek silikonowy w połączeniu z zamkiem tworzy bardzo pewne zawieszenie protezy.

Zalety: wysoka skuteczność, możliwość bardzo precyzyjnego sterowania protezą, tworzy dodatkową ochronę dla tkanek miękkich kikuta, umożliwia odzyskanie pełnego zakresu ruchów w stawie barkowym , możliwość zastosowania tego rozwiązania w przypadku protez myoelektrycznych.

Wady: podnosi cenę wykonania protezy, nie każdy kikut ramienia da się tak zaopatrzyć, wydłuża protezę (pin i zamek stanowiące w połączeniu z silikonem zawieszenie potrzebują min. 3 cm miejsca ekstra).

Czasy kiedy protezy kończyn górnych były ciężkie i toporne na szczęście minęły bezpowrotnie. Nauka nie stoi w miejscu, a nowoczesne technologie wykorzystywane są coraz powszechniej również w protetyce. Dzięki temu dzisiejsza proteza kończyny górnej całkowicie różni się od tych produkowanych jeszcze kilkanaście lat temu. Współczesne protezy to nie tylko rozwiązania estetyczne, lekkie i trwałe, ale również dające szansę na odzyskanie sprawności i normalne, aktywne życie.  Dzisiejsza protetyka ortopedyczna oferuje pacjentom rozwiązania dopasowane do ich indywidualnych potrzeb. Dzięki temu protezy kończyn górnych gwarantują użytkownikom spełnienie większości oczekiwań. Jednym z najnowocześniejszych rozwiązań jest mioelektryczna proteza kończyny górnej wykorzystująca impulsy mięśniowe. To rozwiązanie pozwala sterować protezą za pomocą impulsów wysyłanych przez mięśnie kikuta. Rozwiązanie to, po odbyciu specjalnego treningu pod okiem Protetyka lub fizjoterapeuty pozwala na opanowanie swobodnego posługiwania się taka protezą .

Zupełnie innym funkcjonalnie rozwiązaniem, a jednocześnie bardzo zaawansowanym technologicznie są protezy estetyczne.  W sposób wyjątkowo wierny odzwierciedlają one utraconą rękę, dłoń lub palce i ze względu na swój bardzo naturalny wygląd pozwalają czuć się komfortowo osobom, dla których właśnie ten aspekt jest najważniejszy w protezie. Każda z takich protez wykonywana jest indywidualnie na wzór przeciwnej dłoni,  aby jak najwierniej oddać cechy jej wyglądu.

Nowoczesne protezy to szansa na powrót do normalnego życia i aktywności.

PROTEZA RĘKI – ROZMOWA Z PROTETYKIEM

ozmowa z protetykiem pomoże nie tylko przy wyborze i doborze protezy, ale również może rozwiać wiele wątpliwość. Na spotkanie można się umówić nawet kiedy jeszcze kikut jest nie wygojony. Zdarzają się, konsultacje protetyczne jeszcze przed amputacją. Ważnym jest by na spokojnie rozpatrzeć wszelkie możliwości. Istotne są nie tylko warunki anatomiczne czyli poziom amputacji, ogólny stan zdrowia, wydolność mięśniowa, ale również oczekiwania. Istotnym jest by określić w jakich sytuacjach będziemy wykorzystywać protezę, co jest najważniejsze, wygląd, funkcje. Protezy kończyn górnych bardzo ogólnie możemy podzielić na protezy kosmetyczne i funkcjonalne. Proteza kosmetyczna to proteza która odwzorowuje wygląd kończyny bez jej funkcji, proteza funkcjonalna to taka, która pozwala na wykonywanie czynności. W przypadku protezy kosmetycznej podejmujemy decyzję jak bardzo wiernie proteza kosmetyczna ma odzwierciedlać kończynę. Przy protezie funkcjonalnej mamy do wyboru protezy mechaniczne i mioelektryczne. W przypadku protez sterowanych impulsami można wstępnie dokonać pomiarów napięć impulsów. Istotnym aspektem jest sposób zawieszenia protezy na kikucie.

Amputacja ręki mimo iż jest z pewnością przykrym doświadczeniem nie musi już na szczęście oznaczać wykluczenia z codziennych czynności. Nowoczesna proteza ręki potrafi bowiem doskonale przejąć jej funkcję, a tym samym zapewnić komfort w życiu codziennym. Użytkownicy protez mają do wyboru szereg rozwiązań, które dopasować należy do indywidualnych cech oraz potrzeb pacjenta tak, aby proteza dłoni pozwoliła mu na normalne, aktywne życie. Do dyspozycji pacjentów pozostają rozwiązania takie jak np. estetyczna proteza dłoni – wykonana z silikonu idealnie odwzorowująca utraconą część ciała dzięki zastosowaniu najnowszych technologii i zmysłu artystycznego wykonawcy. Innym, bardzo nowatorskim rozwiązaniem jest proteza ręki wykorzystująca impulsy mięśniowe. Po odbyciu treningu zapewnia ona możliwość sprawnego operowania nią. Istnieją również protezy funkcjonalne idealnie nadające się do wykonywania codziennych czynności, gwarantujące sprawność nawet osobom z dwustronną amputacją.  Jak Państwo widzą, dobór odpowiedniej protezy dłoni zależy od indywidualnych preferencji, potrzeb oraz stylu życia użytkownika. Niezwykle ważnym jest dobranie protezy pod okiem doświadczonego protetyka,  który doradzi, podpowie najlepsze rozwiązania, zwróci uwagę na ważne aspekty,  a jego wiedza pozwoli rozwiać ewentualne wątpliwości.  Warto pamiętać, że dzisiejsze protezy ręki niezależnie od ich typu wykonane są z najwyższej jakości trwałych i lekkich materiałów, co gwarantuje nie tylko ich wysoką wytrzymałość ale również komfort użytkowania w życiu codziennym.

pobrane (1) pobrane